دانلود پایان نامه کارشناسی بررسی رابطه دینداری با طلاق بین زنان

دانلود مقاله کارشناسی بررسی رابطه دینداری با طلاق بین زنان

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده.........................................................................................................................

فصل اول:...................................................................................................................

مقدمه..........................................................................................................................

بیان مسئله..................................................................................................................

اهمیت و ضرورت پژوهش.........................................................................................

متغیرها و تعاریف عملیاتی آنها..................................................................................

فصل دوم:..................................................................................................................

دین و تعاریف آن.......................................................................................................

دو معنی برای دین در تاریخ ادیان.............................................................................

مشکلات مربوط ه ارائه تعریف جامع از دین.............................................................

خاستگاه و نقش دین..................................................................................................

تاریخچه دینداری.......................................................................................................

ضرورت دینداری و خدا پرستی................................................................................

ارزش زندگی دینی.....................................................................................................

آثار دین در زندگی.....................................................................................................

فواید دینداری در حیطه روان شناختی......................................................................

نقش روانی دین..........................................................................................................

دین و جامعه..............................................................................................................

نقش اجتماعی دین......................................................................................................

علل رویگردانی از دین...............................................................................................

روشهای اندازه گیری دینداری..................................................................................

تاریخچه روانشناسی دین...........................................................................................

حوزه های مطالعه روابط روان شناسی به دین..........................................................

دیدگاه های نظری در مورد دین.................................................................................

طلاق و تعریف آن......................................................................................................

تاریخچه طلاق در جوامع قدیم...................................................................................

طلاق در ادیان............................................................................................................

طلاق در کشورهای مختلف........................................................................................

نظر اسلام پیرامون طلاق...........................................................................................

مشکلات ناشی از طلاق..............................................................................................

علل و عوامل طلاق.....................................................................................................

دیدگاه های نظری پیرامون طلاق................................................................................

تحقیقات پیشین در زمینه دینداری و طلاق.................................................................

فصل سوم:.................................................................................................................

طرح پژوهشی.............................................................................................................

جامعه آماری..............................................................................................................

روش تحقیق...............................................................................................................

ابزار پژوهش..............................................................................................................

روش جمع آوری اطلاعات.........................................................................................

فصل چهارم:..............................................................................................................

تجزیه و تحلیل داده های آماری..................................................................................

توصیف داده ها...........................................................................................................

تحلیل داده ها...............................................................................................................

فصل پنجم:.................................................................................................................

خلاصه نتایج پژوهش.................................................................................................

محدودیتهای پژوهش.................................................................................................

پیشنهادات...................................................................................................................

منابع...........................................................................................................................

پیوست

فصل اول

مقدمه

نقش دین در رابطه با بهداشت و شفا از قرون بسیار دور شناخته شده است. در طول هزاران سال دین و پزشکی در مداوا و کاهش رنجهای انسان شریک یکدیگر بوده اند (ساچمن و ماتیوز، 1998) متخصصان بهداشت روانی نیاز دارند که از اثرات مثبت دین آگاه شوند. تئوریهای آسیب شناختی و روان درمانی سکولار هستند و به دین به عنوان عاملی برای سلامت نپرداخته اند. در حقیقت در سالهای ابتدایی دین را به عنوان یک عامل ضد بهداشتی معرفی کردند. در حالیکه فقط دین بیرونی است که با جنبه های ناسالم زندگی ارتباط دارد ولی دین درونی شده و اعتقادات قلبی و واقعی به طور موثر و مثبتی بر بهداشت روان اثر می گذارد (نیکویی، 1383)

طلاق را از مهمترین پدیده های حیات انسانی تلقی می کنند. این پدیده دارای اضلاعی به تعداد تمامی جوانب و اضلاع جامعه انسانی است. نخست یک پدیده روانی است زیرا بر تعادل نه تنها انسانها- بلکه فرزندان، بستگان، دوستان و نزدیکان آنان اثر می گذارد. در ثانی پدیده ای است اقتصادی <<چه>> به گسست خانواده به عنوان یک واحد اقتصادی می انجامد و ایجاد تعادل روانی انسانها، موجبات بروز اثراتی سهمگین در حیات اقتصادی آنان نیز فراهم می سازد. گذشته از این، طلاق پدیده ایست موثر بر تمامی جوانب جمیعت در یک جامعه، زیرا از طرفی بر کمیت جمعیت اثر می نهد. چون تنها واحد مشروع و اساسی تولید مثل یعنی خانواده را از هم می پاشد، از طرف دیگر بر کیفیت جمعیت اثر دارد. چون موجب می شود فرزندانی ؟؟؟؟؟؟ از منتهای خانواده تحویل جامعه گردند، که به احتمال زیاد فاقد شرایط لازم در راه احراز مقام شهروندی یک جامعه اند. (ساروخانی، 1372).

طلاق همان گونه که یک پدیده اجتماعی است و در راه شناخت آن به علل و عوامل اجتماعی باید پرداخت یک پدیده روانشناختی یا بهتر (روانشناختی- جامعه شناختی) نیز هست. باید از طریق آموزش، حساس سازی انسان ها، آگاه سازی آنان و در نهایت ایجاد همدلی چنان کرد که حتی نام طلاق، زشت باشد انسان را ناخوش آید و دل را آزار دهد.

حراست از میثاق مقدس زوجیت، هدفی پاک و بزرگ است، چه برای سعادت انسانها، چه برای جامعه، در کشاکش گردونه زندگی، آنانی باقی می مانند که رشته های پیوند خانوادگی آنان مستکم تر است. در سختیهای زندگی تنها خانواده پیام آور جاودان محبت و حمایت است و آنان که به دیگر نهادها دل خوش کنند، با شکست روبرو می شوند (ساروخانی، 1374).

بیان مسئله

در بین تمام نهادها، سازمانها و موسسات اجتماعی خانواده نقش و اهمیتی خاص دارد، تمامی آنان که در باب سازمان جامعه اندیشیده اند، همه مصلحین و اندیشمندان بر خانواده و اهمیت حیاتی آن بر جامعه، تاکید ورزیده اند. بدرستی هیچ جامعه ای نمی تواند ادعای سلامت کند چنانچه از خانواده های سالم برخوردار نباشد، باز بی هیچ شبهه هیچ یک از آسیبهای اجتماعی نیست که فارغ از تاثیر خانواده پدید آمده باشد (ساروخانی، 1370) با توجه به اهمیتی که جوامع امروزی برای تداوم و بقاء خانواده و سلامت بهداشت روانی افراد جامعه قائل است بررسی مشکلات و عواملی که منجر به زوال خانواده و سرانجام ریشه دار شدن این مشکلات که منجر به جدایی می گردد ضروری بنظر می رسد.

تحقیقات انجام شده در خصوص خانواده تا سال 1970 حول محور طلاق و اثرات روانی و اجتماعی آن بر روی اعضای خانواده بوده است و در این میان نقش دین به عنوان یک عامل مهم قابل توجه است. تا سالهای اخیر معمولا نقش دین در بررسی های مربوط به خانواده و رضایتمندی زناشویی نادیده گرفته شده است. (غباری بناب، 1380) (به نقل از نیکویی).

گیلن[1] و پوز (1988) هم چنان اسپروسگی[2] و هاگستون[3] (1978) نشان داده اند افرادی که برای مدت طولانی با هم زندگی می کنند دین را به عنوان مهمترین عامل رضایت مندی در زندگی تلقی می کنند. جریگان[4] و ناک بعد از بررسی تحقیقات خود به این نتیجه رسیدند که دین مهمترین عامل ثابت و پایداری در ازدواج است (همان منبع).

کیم و دیگران (2004) به این نتیجه رسیدند دین با هیجانات مثبت مثل خوش خلقی، مهربانی، اعتماد به نفس، توجه و آرامش رابطه مثبت دارد.

شرکات (2004) بعد از بررسی تحقیقات خود به این نتیجه رسید که اختلاف دینی در خانواده ها موجب بروز مشکلات برای ازدواج می شود که منجر به کاهش رضایت مندی و افزایش تعارضات زناشویی و طلاق می شود.

اهمیت و ضرورت پژوهش

اهمیت باورها و نهادهای دینی بر انسان و زندگی فردی و اجتماعی او کاملا آشکار است. این به شکلهای مختلف در هر فرهنگ شناخت شده ای وجود دارد معمولا نقش اصلی و اغلب محوری را در زندگی افراد آن بازی می کند. بسیاری از مردم دنیا امروزه خود را دیندار می دانند و انگیزه های دینی، در شکل گیری حرکتهای اجتماعی و سیاسی معاصر مشهود است. (آرین، 1378).

اخیرا پژوهشهای متعددی در مورد اثر دین بر سلامت روان انجام شده است، نتایج تحقیقات نشان دهنده اثر مثبت بر سازگاری و بهداشت روانی و اثر کاهنده دین بر علائم بیماری بوده است (گری و همکاران، 1990) آلن برگین (1992) یکی دیگر از محققین است که طی پژوهشهای ده ساله (1991- 1980) با عنوان کردن نقش ارزشها در روان درمانی و ارتباط آن با بهداشت روانی شخصا به ضرورت بکارگیری موضوعات ارزشی و دینی در آموزشهای بالینی و آموزش بیماران مشخصا تاکید می کند. او در سال 1980 چنین ادعا کرد که به عنوان یک روان شناس نمی خواهد از مذاهب متعارف و سازمان یافته بعنوان فرآیند کلی حمایت کند ولی از تئوریهایی که بخشی از زندگی دینی هستند و دارای بیشترین منابع بهداشتی می باشند حمایت می نماید. او همچنین می گوید: اعتقاد دینی که مبنی بر علوم روان شناختی هستند دارای تاثیراتی بر ساختار اجتماعی می باشند. (برمر، آبریگو، شوسترم، 1993) خانواده اساسا کانون کمک، تسکین، التیام و شفا بخشی است، کانونی است که باید فشارهای روانی وارد شده بر اعضا خود را تخفیف دهد و راه رشد و شکوفایی آنها را هموار کند، اگر خانواده محیط سالم و سازنده ای برای اعضا خود باشد و نیازهای جسمانی و روانی آنها را برآورده کند کمتر ممکن است به نهادهای درمانی خارج از خانواده احتیاج پیدا کند. (ثنایی، 1375)

معمولا خانواده سالم افراد سالم را تحویل اجتماعی می دهد و خانواده ناسالم موجب بروز مسائل فراوانی در سطح جامعه خواهد شد و اگر سعی در بهبود و پیشرفت خانواده نشود، مشکلات اجتماعی روز به روز بیشتر خواهد شد. (ستیر، 1373)

نگاهی به آمار فزاینده طلاق در جوامع مختلف و بویژه در کشور ما در سالها اخیر لزوم توجه بیش از حد به عوامل زمینه ساز طلاق و نحوه مقابله موثر با پدیده شوم طلاق را آشکارتر می سازد.

طلاق، آفتی اجتماعی است و هیچ جامعه ای نمی تواند نسبت به آن بی توجه بماند: هیچ جامعه ای نمی تواند ادعای سلامت کند. اگر از خانواده هایی استوار برخوردار نباشد. هرگز هدف این نیست که قوانین در حذف طلاق وضع شود، طلاق هست. همانگونه که جامعه هست و ارتباطات انسانی هست. هرگز نمی توان تصور کرد که تمامی ارتباطات انسانی برجا می ماند و هرگز هیچ ارتباطی آسیب نبیند، اما جامعه باید در اندیشه کاستن از تعداد طلاق باشد. بیان زیبای پیامبر اکرم (ص) را به یاد آوریم: <<انعبض الاشیاء عندی الطلاق>> <<بدترین امور برای من طلاق است.>>

اگر جامعه ای به سوی افزایش طلاق رود، بی هیچ شبهه، در آستانه بحران قرار دارد. بدین سان به درستی می توان گفت: میزان طلاق، نشانه دقیق سلامت یا بیماری جامعه است. (ساروخانی، 1374).

از حیث نظری یا عملی بحث و تحقیق کند. بلکه فقط می خواهد راهبردی عملی جهت کشف و درک رابطه دینداری با میزان طلاق افراد مذهبی در مقایسه با افرادی که از این نظر در سطح پایین قرار دارند، ارائه نماید. (ابراهیمی، 1386)

فرضیه پژوهش

در این پژوهش فرض بر این است که بین دینداری و میزان طلاق زنان رابطه وجود دارد.

متغیر مستقل

متغیری است که توسط پژوهشگر دستکاری یا انتخاب می شود تا تایید و رابطه آن با متغیر دیگری اندازه گیری شود. (دلاور، 1376)

در پژوهش حاضر متغیر مستقل دینداری می باشد.

تغییر وابسته

متغیری که مشاهده یا اندازه گیری می شود تا تاثیر متغیر مستقل بر آن معلوم گردد. (دلاور، 1376) در پژوهش حاضر میزان طلاق متغیر وابسته می باشد.

تغییر کنترل

گاهی اوقات در یک پژوهش آزمایشی متغیرهایی دریافت می شود که تاثیر برخی از آنها در تعیین رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته باید خنثی یا ثابت نگه داشته شوند. این متغیرها که تاثیر آنها باید خنثی یا حذف شود متغیر کنترل نامیده می شود. (دلاور، 1376)

در این پژوهش متغیر کنترل عبارتند از:

سن: کلیه آزمودنیها در مقطع سنی 20 الی 35 سال قرار دارند.

تحصیلات: کلیه آزمودنیها دارای تحصیلات سیکل تا فوق لیسانس می باشند.

تعریف عملیاتی دینداری

میزان شدت یا ضعف ارتباط معنوی انسان با قدرت ماوراء الطبیعه (در عمل) که در این پژوهش از طریق پرسشنامه معبد گلزاری سنجیده شده است.

تعریف عملیاتی طلاق

فصل اول

تعریف دین

دین عقاید و دستورهای عملی و اخلاقی است که پیغمبران از طرف خدا برای راهنمایی و هدایت بشر آورده اند. (طباطبایی، 1370)

دانستن این عقاید و انجام این دستورها سبب خوشبختی انسان در دو جهان است. (طباطبایی، 1370) اگر ما دیندار باشیم و از دستورهای خدا و پیغمبر اطاعت کنیم در این دنیای گذرا خوشبخت و در زندگی جاوید و بی پایان جهان دیگر هم سعادتمند خواهیم بود. (طباطبایی، 1370)

<<ان الذین آمنوا والذین هادوالصائبین و النصاری من آمن بالله و الیوم الاخر و عمل صالحا فلهم اجرهم عند ربهم.>> (سوره بقره، آیه 62)

از میان کسانی که مسلمان یا یهودی یا نصرانی نامیده می شوند، آنان که براستی به خدا و روز حیات ایمان آورده اند و عمل شایسته دارند پیش خدا دارای پاداش نیک خواهند بود.

تعریف واژه دین در فرهنگ آکسفورد یک دید کلی می دهد و بیشتر تعریف دقیقی از دین خود کامه است در فرهنگ یاد شده این عبارت است از شناسایی یک قدرت نامرئی برتر که بر سرنوشت انسان تسلط داشته و واجب الاحترام و اطاعت می باشد. (جمالی، 1381 به نقل از فروم).

سید قطب می گوید: دین به معنای راه است راهی که به سوی سعادت و هدف نهایی انسان همان رسیدن به سعادت است. (جمالی، 1381 به نقل از طباطبایی)

ویلیام جیمز در کتاب دین و روان، دین را عبارت از نظم نامرئی موجود در جهان می داند که وظیفه ی انسان هماهنگی با این نظم است. او در بررسی های خود چیزی مشترک را در ادیان مختلف یافت که آن رهایی از ناراحتی و دست یابی به آرامش بود.

به نظر یونگ دین به میزان قابل ملاحظه ای جنبه ی روان شناختی دارد. یونگ دین را با توجه ریشه ی لاتینی آن عبارت از تفکر از روی وجدان می داند (جمالی، 1381)

کلمه دین در زبان عربی اشاره دارد به علاقه و ارتباط میان دو طرف که یکی از دو طرف، طرف مقابل را بزرگ می دارد و طرف دیگر در برابر طرف مقابل خاضع است. اگر طرف اول به کلمه <<دین>> وصف گردد: <<دین>> عبارت از خضوع و انقیاد می باشد و اگر طرف دوم به کلمه دین وصف شود، دین به مفهوم فرمان و سلطه و حکم و الزام خواهد بود و چنانچه رشته ارتباط، یعنی وجه جامع میان هر دو طرف بوسیله کلمه دین در نظر باشد، دین عبارت است از قانونی که این علاقه و ارتباط را سازمان می دهد و یا عبارت از مظهر و نموداری است که بیانگر علاقه و ارتباط باشد. (محمد راز، 1376)

واژه دین در لغت به معناهای گوناگون از جمله: اجزاء اطاعت، قهر و غلبه، انقیاد، خضوع، پیروی و مانند آنها آمده است. در قرآن کریم نیز آیاتی وجود دارد که از آنها معنای جزا، شریعت، قانون و طاعت و بندگی استنباط می شود. (علیزاده، 1371)

دو معنی برای دین در تاریخ ادیان

کلمه دین که در تاریخ ادیان به کار می رود فقط دارای دو معنا است:

1. همان حالت روانی[5] که ما از آن به تدین[6] تعبیر می کنیم.

2. همان حقیقت و واقعیت عینی[7] که می توان در عادات معمولی، یا آثار جاوید و به جای مانده مراجعه کرد و آن عبارت از مجموعه ای از اصول و مبانی است که هر امتی در اعتقاد و عمل بدانها پایبند است.

این معنی بیش از معنای نخست در مفهوم دین دارای کاربرد می باشد. (محمد راز، 1376).

در هر صورت در مورد دین دامنه ای از تعاریف متفاوت داریم:

مرحوم علامه طباطبایی دین را اینگونه تعریف می کند: دین مجموعه از معارف مربوط به حقیقت انسان و جهان و مقدرات متناسب با آن است که در سیر زندگی مورد عمل قرار می گیرد. در این مجموعه بایدهای فقهی و اخلاقی قرار دارد که انسان متدین و تسلیم در برابر آنها، که این تسلیم زاییده ی اعتقاد پاک و شناخت حقیقت انسان و جهان است، الزامها و بایدهای یاد شده را در میان خود و افعال اختیاریش واسطه قرار می دهد تا با این وسیله به کمال شایسته خود راه یابد (طباطبایی، تفسیر المیزان).

هیوم دین را عبارت از آن جنبه تجربیات، افکار، احساسات و فعالیتهای فرد می داند که بوسیله آن تلاش دارد در ارتباط با آنچه که خود مقدس و الهی می شمارد یعنی قدرت بسیار متعالی و با ارزشی که جهان را کنترل کند. (ابراهیمی، 1386)

استاد مطهری در غالب ایمان دینی، دین را پیوندی دوستانه میان انسان و جهان می داند که در واقع نوعی هماهنگی میان انسان و آرمانهای کلی جهان است. (مطهری، 1366).

حضرت آیت الله جوادی آملی لغت دین را انقیاد، خضوع، پیروی، اطاعت، تسلیم، و جزا دانسته، معنای اصطلاحی آن را مجموعه عقاید، اخلاق، قوانین و مقرراتی می داند که برای اداره امور جامعه انسانی و پرورش انسانها باشد (جوادی آملی، 1369)

دوناهو معتقد بود که تحقیقات بعدی در این زمینه باید به بررسی ساخت شناختی و پیامدهای باور دینی بپردازد. (کرک پاتریک و هود،[8] 1990)

آلپورت 1950 به جای اینکه یک تعریف جامع از فرد دیندار و غیر دیندار ارائه کند معتقد است که ما باید خود آگاهی دینی را به آنهایی که توانایی و قدرت درک آن را دارند نسبت بدهیم که تنها شامل افرادی می شود که دین را تجربه می کنند. او معتقد است که ریشه های مذهب آنقدر متعدد است و اثر آن در زندگی افراد آنقدر متفاوت است و اشکال تفسیر منطقی آن آنقدر بی نهایت است که رسیدن به یک تعریف واحد را غیر ممکن می سازد. گاه دین را دین فردی تعریف می کند و گاهی دین را یک نهاد اجتماعی. (جمالی، 1381، به نقل از آلپورت)

بدون شک امروزه تعداد بیشتری از این نوع تعاریف را می توان بدان اضافه نمود در واقع هر تعریفی که از دین ارائه شود به نظر می رسد که فقط برای نویسنده آن راضی کننده است و به عبارت دیگر نمی توان تعریفی از دین ارائه کرد که همگان را راضی نماید:

مشکلات مربوط به ارائه تعریف جامع از دین

در باب تعریف دین دو دسته مشکل عمده وجود دارد:

مشکل اول:

در این تعاریف، حب و بعض های افراد نسبت به دین به طور اعم و یا یک دین خاص به طور اخص، موجب شده است که بعضی از این تعاریف کاملا دوستانه و برخی کاملا خصمانه باشد.

مشکل دوم:

هویت دین به گونه ای است که می توان سه قسم تعریف از آن داشت:

1. تعاریف ارزشی (تعاریفی اند که دین را آنگونه تعریف می کنند که باید باشند.)

2. تعاریف وصفی یا جوهری (تعریف دین برحسب اعتقادات و اعمال صورت می گیرد.)

3. تعاریف کارکردی (می گویند که دین چه کارکرد ویژه ای دارد) (سید قریشی، 1381)

خاستگاه و نقش دین

در سالهای اخیر، توجه به <<روان شناسی دین>>[9] و <<روانشناسی دینی>>[10] در غرب از طریق انجام پژوهشهای تجربی، نشر مقاله ها و کتاب ها و تاسیس انجمن ها، برگزاری نشست های علمی و عضویت در مجامع تخصصی آن چنان زیاد شده است که تازه آشنایان این وادی در حیرت و شگفتی فرو رفته اند!

کافیست یادآور شویم که اعضاء <<انجمن آمریکایی مشاوران مسیحی>>[11] دیگر از انجمن های تخصصی (مانند انجمن مطالعات روانشناختی،[12] جامعه بررسی علمی دین،[13] انجمن پژوهشهای دینی،[14] جامعه مسیحی پزشکان و دندان پزشکان[15] و.....) دست کم سه برابر شده اند و تقاضا برای شرکت در کنفرانس ها و کارگاههای آموزشی روان شناسی دین، رشد چشمگیری داشته است. (گلزاری، 1380 به نقل از ورتنیگتون،[16] کرورسو،[17] مک کولو[18] و سان ویچ).

تعداد صفحات:128

متن کامل را می توانید دانلود نمائید چون فقط تکه هایی از متن در این صفحه درج شده (به طور نمونه) و ممکن است به دلیل انتقال به صفحه وب بعضی کلمات و جداول و اشکال پراکنده شده یا در صفحه قرار نگرفته باشد که در فایل دانلودی متن کامل و بدون پراکندگی با فرمت ورد wordکه قابل ویرایش و کپی کردن می باشند موجود است.

نقد و بررسی پروژه و مقالات دانشگاهی...